Tansiyon aralıkları (AHA tablosu)
Tansiyon, mm Hg cinsinden “sistolik/diyastolik” biçiminde yazılır. Amerikan Kalp Birliği (AHA) beş kategori tanımlar. Evde yapılan ölçümler değişkendir — tanı yalnızca tekrarlayan ölçümlerle hekim tarafından konulmalıdır.
| Kategori | Sistolik (mm Hg) | ve/veya Diyastolik (mm Hg) | Ne anlama gelir |
|---|---|---|---|
| Normal | 120 altında | ve 80 altında | Sağlıklı aralık — yaşam tarzını sürdürün |
| Yükselmiş | 120–129 | ve 80 altında | İlerleme riski — beslenme ve egzersize odaklanın |
| Evre 1 hipertansiyon | 130–139 | veya 80–89 | Hekim yaşam tarzı plus ilaç üzerine görüşebilir |
| Evre 2 hipertansiyon | 140 veya üzeri | veya 90 veya üzeri | Genellikle ilaç plus yaşam tarzı değişiklikleri |
| Hipertansif kriz | 180 üzeri | ve/veya 120 üzeri | 5 dakika bekleyip tekrar ölçün; hâlâ yüksekse hemen hekime başvurun |
Notlar
- Sistolik ve diyastolik değerler farklı kategorilere düşüyorsa daha yüksek kategori esas alınır.
- Evde tek seferlik ölçümler güvenilmezdir — 3–7 gün boyunca sabah ve akşam ölçümlerinin ortalamasını alın.
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya görme bozukluğu eşlik eden hipertansif kriz bir acil durumdur — hemen sağlık hizmetine başvurun.
Sık sorulan sorular
- 130/80 yüksek tansiyon mudur?
- Evet — mevcut AHA/ACC kılavuzlarına göre 130/80 mm Hg, evre 1 hipertansiyon eşiğidir.
- Sistolik mi diyastolik mi daha önemlidir?
- 50 yaşından sonra sistolik değer kardiyovasküler riskin daha güçlü belirleyicisidir, ancak sınıflandırmada her ikisi de kullanılır.
- İlaç kullanmadan tansiyonu nasıl düşürebilirim?
- Kanıtlanmış yöntemler arasında tuzu azaltmak, düzenli aerobik egzersiz, kilo vermek, alkolü sınırlamak ve DASH beslenme düzeni yer alır.