Chuyển đổi nhiệt độ (°C, °F, K)
Dùng công thức cho mọi giá trị; bảng liệt kê các mốc đối chiếu dễ nhớ.
Công cụ quy đổi
Nhập giá trị — kết quả cập nhật ngay lập tức.
| Mốc | °C | °F | K |
|---|---|---|---|
| Không độ tuyệt đối | -273.15 | -459.67 | 0 |
| Nước đóng băng | 0 | 32 | 273.15 |
| Phòng mát | 15 | 59 | 288.15 |
| Nhiệt độ phòng | 20 | 68 | 293.15 |
| Nhiệt độ cơ thể | 37 | 98.6 | 310.15 |
| Nước sôi (1 atm) | 100 | 212 | 373.15 |
| Lò nướng vừa | 180 | 356 | 453.15 |
| Công thức C→F | — | °F = °C × 9/5 + 32 | — |
| Công thức F→C | — | °C = (°F − 32) × 5/9 | — |
| Công thức C→K | — | K = °C + 273.15 | — |
Ghi chú
- Theo SI, kelvin không dùng ký hiệu độ (viết 300 K, không phải 300 °K).
- Điểm sôi thay đổi theo độ cao và áp suất.
Công thức và lý do chúng đúng
Chuyển đổi nhiệt độ dựa trên hai công thức: °F = °C × 9/5 + 32 và K = °C + 273.15. Công thức Fahrenheit là phép biến đổi afin chứ không thuần nhân, vì hai thang đo lệch nhau ở số 0: 0 °C, điểm đóng băng của nước, tương ứng 32 °F. Hệ số 9/5 phản ánh độ lớn mỗi độ — 100 độ Celsius giữa điểm đóng băng và điểm sôi trải trên 180 độ Fahrenheit, nên mỗi độ Celsius bằng 1,8 độ Fahrenheit. Kelvin giữ nguyên độ lớn của độ Celsius nhưng dời số 0 về không tuyệt đối, vì thế −273.15 °C = 0 K (dòng đầu tiên của bảng). Đừng bao giờ đổi bằng tỉ lệ thuần: khác với chiều dài, các thang nhiệt độ có số 0 tùy ý, nên độ dịch là bắt buộc; và khi đổi F→K, hãy qua °C như bước trung gian.
Lỗi thường gặp
Phần lớn lỗi chuyển đổi đến từ vài thói quen. Lỗi kinh điển là quên độ dịch +32 (hoặc −32): 20 °C là 68 °F, không phải 36 °F. Thứ hai là đảo ngược hệ số 9/5 — nhân với 5/9 trong khi phải nhân 9/5 biến 100 °C thành 55,6 thay vì 212 °F. Bẫy tinh vi hơn là nhầm nhiệt độ với khoảng nhiệt độ: mức tăng 20 °C tương ứng mức tăng 36 °F mà không cộng +32, vì độ dịch triệt tiêu trong hiệu. Làm tròn quá sớm cộng dồn sai lệch — giữ nguyên độ chính xác đến bước cuối. Cuối cùng, dùng −40 để tự kiểm tra: đây là điểm duy nhất hai thang cho cùng giá trị, nên công thức nào sai tại đó là công thức sai.
Các mốc tham chiếu thực dụng
Các dòng của bảng có thể dùng như thước đo tâm trí. Nước đóng băng ở 0 °C / 32 °F; phòng mát khoảng 15 °C / 59 °F; nhiệt độ phòng điển hình 20 °C / 68 °F; nhiệt độ cơ thể 37 °C / 98.6 °F; và nước sôi ở 100 °C / 212 °F dưới 1 khí quyển. Khi nướng bánh, lò vừa tương ứng 180 °C / 356 °F. Với các mốc này, mọi phép đổi đều kiểm tra được ngay — nếu kết quả đặt căn phòng dễ chịu xuống dưới đáy đóng băng thì chắc có lỗi. Để tính nhẩm nhanh khi đi du lịch, hãy dùng mẹo: lấy giá trị Celsius nhân đôi rồi cộng 30, xấp xỉ Fahrenheit khá tốt trong khoảng 10–30 °C (20 °C → 70, thực tế 68).
Khác biệt vùng miền và chuẩn mực
Celsius là thang đo hằng ngày ở hầu hết nơi trên thế giới và là chuẩn trong mọi ấn phẩm khoa học; Fahrenheit chủ yếu còn tồn tại trong đời sống thường ngày ở Hoa Kỳ và một vài lãnh thổ khác. Kelvin khác về bản chất: nó là đơn vị cơ bản SI của nhiệt độ, dùng trong vật lý và nhiệt động lực học vì số 0 của nó là không thực sự — không tồn tại nhiệt độ âm theo nghĩa thông thường. Các hiệu số khoảng nhiệt độ ghi bằng °C hay K đều được, vì một kelvin đúng bằng một độ Celsius. Cũng cần nhớ điểm sôi phụ thuộc áp suất: con số 100 °C đúng ở 1 khí quyển, còn ở độ cao nước sôi thấp hơn vài độ, nên công thức nấu ăn và hướng dẫn phòng thí nghiệm mặc định áp suất tiêu chuẩn trừ khi ghi rõ khác.
Câu hỏi thường gặp
- Làm thế nào để đổi Celsius sang Fahrenheit?
- Nhân 9/5 rồi cộng 32: °F = °C × 9/5 + 32. Ví dụ, 20 °C = 68 °F.
- Làm thế nào để đổi Fahrenheit sang Celsius?
- Trừ 32 rồi nhân 5/9: °C = (°F − 32) × 5/9. Ví dụ, 98,6 °F = 37 °C.
- Làm thế nào để đổi Celsius sang Kelvin?
- Cộng 273,15: K = °C + 273,15. Không tuyệt đối là 0 K, tức −273,15 °C.